BIOS là gì? Cách vào BIOS trên PC và Laptop | Laptop Kim Anh Đà Nẵng

BIOS là chương trình cơ bản trên mainboard giúp kiểm tra phần cứng và nạp hệ điều hành; vào BIOS bằng phím Del, F2, Esc tùy hãng ngay khi bật máy.

1. BIOS là gì?

BIOS (viết tắt của Basic Input/Output System) là hệ thống đầu vào/đầu ra cơ bản, được lưu trữ trong một chip ROM nằm trên bo mạch chủ (mainboard) chịu trách nhiệm kiểm tra phần cứng và nạp hệ điều hành.

• Chức năng chính: Kiểm tra phần cứng (RAM, CPU, ổ cứng), khởi động hệ điều hành và cho phép người dùng cấu hình các thiết lập cơ bản của máy.
• Phiên bản hiện đại: Hiện nay, hầu hết các bo mạch chủ mới đều sử dụng UEFI BIOS – một phiên bản nâng cấp với giao diện trực quan hơn, hỗ trợ chuột, nhận diện ổ cứng dung lượng lớn (trên 2TB) và có tính bảo mật tốt hơn.

2. Chức năng chính của BIOS

• Khởi động máy tính: Kiểm tra và nạp hệ điều hành (Windows, Linux,...) vào bộ nhớ.
• POST (Power On Self Test): Quá trình tự động kiểm tra RAM, CPU, card màn hình và ổ cứng ngay khi bật máy để đảm bảo mọi thứ hoạt động bình thường.
• Thiết lập cấu hình: Cho phép người dùng thay đổi thứ tự boot (ưu tiên khởi động từ USB, ổ cứng), bật/tắt thiết bị ngoại vi, và quản lý các tính năng bảo mật.
• Ép xung (Overclocking): Cho phép điều chỉnh tốc độ, điện áp của CPU và RAM để tăng hiệu năng (thường có trên các dòng mainboard cao cấp).

3. Cách vào BIOS trên Laptop theo từng hãng

Để truy cập vào BIOS trên laptop, bạn cần nhấn liên tục phím tắt tương ứng ngay khi vừa nhấn nút nguồn:

• Laptop Dell: Nhấn phím F2
• Laptop HP: Nhấn phím F10 hoặc Esc
• Laptop Lenovo: Nhấn phím F1 hoặc tổ hợp Fn + F2
• Laptop Acer: Nhấn phím F2
• Laptop Asus: Nhấn phím F2 hoặc Del
• Laptop MSI: Nhấn phím Del hoặc F2
• Laptop Sony Vaio: Nhấn phím F2 hoặc F3 (Một số dòng có nút Assist riêng).

4. Cách vào BIOS trên PC theo hãng Mainboard

Tương tự như laptop, nếu bạn sử dụng máy tính để bàn (PC), phím tắt để vào BIOS sẽ phụ thuộc vào hãng sản xuất bo mạch chủ:

• Mainboard ASUS: Nhấn phím Del hoặc F2
• Mainboard Gigabyte: Nhấn phím Del
• Mainboard MSI: Nhấn phím Del
• Mainboard ASRock: Nhấn phím F2 hoặc Del
• Mainboard Biostar: Nhấn phím Del

5. Cách vào BIOS an toàn qua Windows 10 / Windows 11

Nếu máy tính khởi động quá nhanh khiến bạn không kịp nhấn phím tắt, bạn có thể vào BIOS trực tiếp từ hệ điều hành Windows:

• Vào Settings (Cài đặt) -> Update & Security -> Recovery. 
• Tại mục Advanced Startup, chọn Restart Now.
• Khi màn hình xanh hiện lên, chọn lần lượt: Troubleshoot
  
  
• -> Advanced options
  
  
• -> UEFI Firmware Settings
  
  
• -> Restart. Máy sẽ tự động khởi động thẳng vào giao diện BIOS.
  

6. Khi nào bạn cần truy cập vào BIOS?

• Cần thay đổi thứ tự Boot (ví dụ: Chọn khởi động từ USB để cài lại Windows).
• Kiểm tra phần cứng (Nhiệt độ CPU, nhận diện ổ cứng, RAM) khi máy gặp lỗi.
• Bật/tắt công nghệ ảo hóa (Virtualization) để chạy máy ảo hoặc giả lập Android.
• Điều chỉnh tốc độ quạt tản nhiệt hoặc ép xung CPU/RAM.
• Đặt mật khẩu bảo vệ BIOS (BIOS Password) để tăng cường bảo mật.

7. Lưu ý quan trọng khi thao tác trong BIOS

• Chỉ thay đổi khi hiểu rõ: BIOS can thiệp sâu vào phần cứng. Nếu chỉnh sai các thông số về điện áp hoặc xung nhịp, máy có thể bị lỗi, màn hình xanh hoặc không khởi động được.
• Lưu thiết lập: Sau khi thay đổi, hãy nhấn phím lưu (thường là F10) hoặc chọn Save & Exit.
• Khôi phục mặc định: Nếu lỡ chỉnh sai khiến máy không lên, bạn có thể vào lại BIOS và chọn Load Default Settings (hoặc Restore Defaults) để khôi phục trạng thái ban đầu.